هوشنگ را پسرى هوشمند بود به نام تهمورس « 1 » ديو بند كه پس از پدر ، بر تخت بنشست « 2 » و كمر به شاهى ببست . پس موبدان را از ميان لشگر بخواند و ايشان را گفت : امروز كه من به شاهى رسيده‌ام ، برآنم تا گيتى را از بديها بشويم و دست ديوان را از هر جا كوتاه سازم و خود بر سراسر گيتى ، شاه باشم و هر چه كه در

--> ( 1 ) - بنا به اجماع مورخان تهمورس به چند پشت به هوشنگ مىرسد و مستقيماً پسر او نبوده است : تهمورس پسر ويونگهان ( ايونجهان ، ايونگهان ، ويجان ، نوبجهان ، انوجهان ، و يونجهان ، و يونكهان ) پسر ينگهت ( انكهد ، اينكهد ، ايتكمد ، هونكهد ) پسر هوشنگ بوده است . ر . ك . بندهش ، ص 149 پورداود ، يشتها ، ج 2 ، ص 141 بيرونى ، آثار الباقيه ، ص 136 ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 10 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 79 جوزجانى ، طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص 134 . غير از اين روايت عام ، روايات ديگرى نيز موجود است كه با يكديگر تفاوت دارند از آن جمله « طهمورث پسر ويونگهان پسر فناندان پسر فنادار پسر هوشنگ » طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 1 ، ص 114 « طهمورث ابن بوسكهيار بن اسكمد بن نمكد بن هوشنگ » مقدسى ، آفرينش و تاريخ ، ج 3 ، ص 120 . اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 20 . « طهمورث بن ويجهان بن ابوركهد بن هوركهد بن اوشنهج » . مجمل التواريخ و القصص ، ص 24 . « طهمورث پسر ايونگهان پسر انكهد پسر اسكهد پسر اوشهنگ . » طبرى ، همان ، ج 1 ، ص 114 ابن خلدون ، العبر ، ج 1 ، ص 175 . « طهمورث بن ايونجهان بن انكهد بن اينكهد بن اشكهند بن هوشنگ . » ابن بلخى فارسنامه ، ص 10 . « طهمورث بن اينكهد بن اسكهد بن هوشنگ . » گرديزى ، زين الأخبار ، ص 31 . « طهمورث پسر نوبجهان پسر ارفخشذ پسر هوشنگ . » مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 217 . « طهمورث پسر انوجهان پسر هوشنگ » . نويرى ، نهاية الإرب ، ج 10 ، ص 147 . تنها مستوفى در كنار ذكر روايت عام دسته اول ، روايت ديگرى نيز مطابق گفتار حكيم فردوسى ذكر كرده « طهمورث ابن هوشنگ بن سيامك بن كيومرث . » تاريخ گزيده ، ص 79 . برخى نيز او را همان يا رد پسر مهلائيل از فرزندان آدم ( ع ) دانسته‌اند . ر . ك . طبرى ، همان ، ج 1 ، ص 112 . ( 2 ) - برخى روايات حاكى از اين است كه ميان درگذشت هوشنگ و شاهى تهمورس ، مدت 300 سال فترت بوده است و پادشاهى وجود نداشته است تا اين كه تهمورس برآمده و به شاهى رسيده است . ر . ك . ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 42 مقدسى ، آفرينش و تاريخ ، ج 3 ، ص 120 . و اين سخن گرچه با روايت حكيم فردوسى همخوانى ندارد ، ليك با آنچه كه در حاشيه پيشين ذكر شد و حاكى از انتساب تهمورس به هوشنگ پس از حد اقل 2 پشت بود ، موافق است .